fbpx

Het kasteel van Leut begon ooit met één toren: “Die waar veel Maasmechelaren zijn geboren”

27

Het kasteel van Leut is zoals veel kastelen een samensmelting van bouwwerken doorheen de eeuwen. Een ‘gele’ zijde van mergelblokken uit de 15de eeuw en een ‘rode’ zijde uit de 17de eeuw vallen nog steeds op. Maar de toren rechts in beeld (foto) gaat qua oorsprong terug tot in 1200. Een donjon, de eerste stenen verdedigingsburchten in Europa.

Mijn ouders zijn beiden in het kasteel van Leut geboren, net zoals één van mijn beste vrienden en zoveel andere honderden Maasmechelaren. Voor de jongere lezers: het kasteel diende tot 1985 als ziekenhuis.

Ik heb mij laten vertellen dat de verloskamer zich in de zuidelijke toren bevond, die waar het rusthuis ooit tegen is gebouwd daar waar nu die Zuid-Europese bouwvakkers in verblijven.

Daar waar dié gele toren staat, stond ooit een donjon. De kiem van het kasteeldomein in Leut.

Een cilindervormige donjon in het Franse Dourdan. Foto: wikipedia.

Heel kort.

Een donjon is een stenen woontoren die diende als verdediging voor de ‘landheer’ in de middeleeuwen. In dit geval was de landheer van Leut effectief de ‘eigenaar’ of baas van heerlijkheid Leut.

De oudste Europese stenen donjons gaan terug tot de jaren 900. De toren was meestal cilindervormig of rechthoekig en had drie tot vijf kamers boven elkaar. Voor de vijand zeer moeilijk om in te geraken.

Zowat alle oude kastelen waar steeds de landheer in woonde zijn ooit ontstaan met een donjon. Zo ook dus in Leut.

De bewuste toren in Leut is vandaag zeshoekig aan de binnenzijde, maar bleek ooit volledig rond. Onderzoekers vonden fundamenten en andere aanwijzingen die aantonen dat de huidige toren effectief op een restant van de donjon is gebouwd. Een stuk van de originele wenteltrap zou zelfs zichtbaar zijn.

De eerste ‘heer van Leut’ vinden we op papier terug in 1274. Hij omschrijft zichzelf als ‘Jacob van Tongeren heer van Leut’. Kans bestaat dat de toren toen al stond, of niet veel later gebouwd werd.

Het gaat om de linkse toren die qua oorsprong terug gaat tot in 1200.

Kajakken in 1200

Als we trouwens aan de overzijde van de Maas een blik naar Stein werpen zien we daar nog een originele donjon staan. Gebouwd in dezelfde periode. Het moet een speciaal zicht geweest zijn, twee torens aan weerszijde van de rivier.

Ik beeld me in dat het kasteel van Rekem zo ooit ook begon, en die van Pietersheim, die van Mechelen-aan-de-Maas (Oensel), Stokkem, Elsloo, … Eindeloos. Kajakken van Smeermaas naar Meeswijk, maar dan 800 jaar geleden. Dat zou ik eens willen doen.

De donjon of ‘witte toren’ van Stein staat er nog steeds. Vermoedelijk had de donjon van Leut dezelfde look. foto: wikipedia.
Over de auteur

Marco Mariotti (30) groeit op in Maasmechelen en is als kind gebeten door geschiedenis, aardrijkskunde en natuur. Op zijn 22ste wordt hij journalist in Limburg, aan informatie geraakt hij bijna verslaafd. Lokale geschiedenis boeit hem altijd al, maar pas in 2017 slaat de vonk over als in Eisden-Dorp archeologische resten worden ontdekt bij werken op het Vrijthof.
6 Antwoorden
  1. Ramona Ritzen

    Jammer dat ze het kasteel niet hebben opgenomen in de wandelroute van de exotische bomen. Zoals de ijskelder waar ook nog een put te zien is , een ruïne met een ijzeren brugje over de gracht waarop schilden te zien zijn. Volgens sommigen zou dat een soort van brandweerkazerne ooit geweest zijn??
    Dat ze dat eens voor publiek zouden kenbaar maken, zo mooi om te zien en te weten .
    Trouwens ik ben in 1972 ook in het kasteel geboren waar de nonnen zorgden voor de moedertjes . Mijn moeder zegt nu nog steeds dat de nonnen zeer lekker voor hen kookten .

  2. Maureen de Welf

    Fijn om weer eens iets van ons waardevol patrimonium te horen.
    Ikzelf en mijn zus zijn ook in de ‘toren’ geboren. Wij gaan nog regelmatig fietsen rond het kasteel en in onze prachtige streek.
    Succes aan de wijnboer die goed op weg is om weer wijn te verbouwen.
    Ook van mij een hartelijk dankjewel voor je bijdrage in dit stuk.

  3. Allegaert patric

    Weeral interessante geschiedenis van het Maasland.
    Ook ik ben in het kasteel van Leut geboren. Bedankt voor de mooie verhalen

Laat een opmerking achter

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

Gerelateerde verhalen